Για ένα παιδί, το παιχνίδι δεν είναι απλώς διασκέδαση. Είναι ένας φυσικός τρόπος να εξερευνά τον κόσμο, να δημιουργεί σχέσεις, να εκφράζει όσα νιώθει και να επεξεργάζεται εμπειρίες που μπορεί να δυσκολεύεται ακόμη να βάλει σε λόγια.

Η Παιγνιοθεραπεία είναι μια μορφή ψυχοθεραπείας που αξιοποιεί το παιχνίδι ως βασικό μέσο επικοινωνίας και έκφρασης του παιδιού. Μέσα σε ένα ασφαλές και σταθερό θεραπευτικό πλαίσιο, το παιδί έχει τη δυνατότητα να εκφράσει σκέψεις και συναισθήματα, να εξερευνήσει δύσκολες εμπειρίες και να βρει σταδιακά δικούς του τρόπους να διαχειρίζεται όσα το δυσκολεύουν.

Γιατί το παιχνίδι;

Τα παιδιά δεν έχουν πάντα την ικανότητα ή την επιθυμία να εξηγήσουν με λόγια τι τους συμβαίνει. Μπορεί να γνωρίζουν ότι «κάτι δεν πάει καλά», χωρίς να μπορούν να πουν αν είναι φόβος, θυμός, λύπη, ανασφάλεια ή κάτι που έχουν βιώσει.

Στο παιχνίδι μπορούν να επικοινωνήσουν με έναν διαφορετικό τρόπο.

Μέσα από παιχνίδια ρόλων, ζωγραφική, κατασκευές, φιγούρες, άμμο, ιστορίες και άλλες δημιουργικές δραστηριότητες, το παιδί μπορεί να δώσει μορφή σε όσα βιώνει και να τα επεξεργαστεί με έναν τρόπο που είναι πιο κοντά στον δικό του κόσμο.

Το παιχνίδι γίνεται έτσι ένας τρόπος επικοινωνίας, αλλά και ένας χώρος όπου το παιδί μπορεί να δοκιμάσει, να δημιουργήσει, να επαναλάβει, να αλλάξει και να μετασχηματίσει καταστάσεις.

Τι γίνεται σε μια συνεδρία;

Η συνεδρία πραγματοποιείται σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο, όπου το παιδί μπορεί να παίξει και να δημιουργήσει με ασφάλεια.

Ο παιγνιοθεραπευτής δεν βρίσκεται εκεί απλώς για να παίξει μαζί του. Παρατηρεί, ακούει και ανταποκρίνεται στο παιχνίδι του παιδιού, δημιουργώντας μια σχέση εμπιστοσύνης και ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο το παιδί μπορεί να εκφραστεί χωρίς να αισθάνεται ότι αξιολογείται ή ότι πρέπει να δώσει «σωστές» απαντήσεις.

Στην Παιγνιοθεραπεία το παιδί έχει τον δικό του ρυθμό. Δεν χρειάζεται να μιλήσει για κάτι πριν να είναι έτοιμο και δεν χρειάζεται να εξηγήσει κάθε τι που δημιουργεί ή παίζει.

Ο θεραπευτής βρίσκεται εκεί για να το συνοδεύσει, να κατανοήσει το μήνυμα πίσω από το παιχνίδι και να το βοηθήσει να αναπτύξει μεγαλύτερη επίγνωση, ασφάλεια και δυνατότητα διαχείρισης των συναισθημάτων και των εμπειριών του.

Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσει;

Η Παιγνιοθεραπεία μπορεί να είναι χρήσιμη όταν ένα παιδί αντιμετωπίζει συναισθηματικές ή συμπεριφορικές δυσκολίες ή περνά μια περίοδο σημαντικής αλλαγής.

Μπορεί να αξιοποιηθεί, μεταξύ άλλων, σε περιπτώσεις:

• άγχους, φόβων ή έντονης ανασφάλειας

• δυσκολιών στη διαχείριση θυμού και συναισθημάτων

• χαμηλής αυτοπεποίθησης

• δυσκολιών στις σχέσεις με συνομηλίκους ή την οικογένεια

• αλλαγών στην οικογενειακή ζωή

• διαζυγίου ή χωρισμού των γονέων

• απώλειας ή πένθους

• δύσκολων ή τραυματικών εμπειριών

• δυσκολιών προσαρμογής

• αλλαγών στη συμπεριφορά

• δυσκολιών που επηρεάζουν την καθημερινότητα ή το σχολείο.

Δεν χρειάζεται ένα παιδί να έχει μια συγκεκριμένη διάγνωση για να επωφεληθεί από την Παιγνιοθεραπεία. Μερικές φορές το αίτημα ξεκινά απλώς από την παρατήρηση ενός γονέα ότι «το παιδί μου δεν είναι όπως πριν» ή ότι δυσκολεύεται με κάτι που δεν μπορεί ακόμη να εκφράσει.

Ο ρόλος του γονέα

Οι γονείς αποτελούν σημαντικό μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας. Η συνεργασία και η επικοινωνία με τον θεραπευτή βοηθούν ώστε να υπάρχει μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση των αναγκών του παιδιού και της καθημερινότητάς του.

Η Παιγνιοθεραπεία δεν αφορά μόνο το τι συμβαίνει μέσα στη συνεδρία. Στόχος είναι το παιδί να μπορέσει σταδιακά να μεταφέρει στην καθημερινή του ζωή τις νέες δυνατότητες που αναπτύσσει μέσα από τη θεραπευτική σχέση και το παιχνίδι.

Κάθε παιδί έχει τη δική του ιστορία

Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο «πρέπει» να παίξει ένα παιδί στην Παιγνιοθεραπεία. Κάθε παιδί φέρνει στον θεραπευτικό χώρο τη δική του προσωπικότητα, τις δικές του εμπειρίες και τον δικό του τρόπο έκφρασης.

Η θεραπευτική διαδικασία προσαρμόζεται στις ανάγκες του και εξελίσσεται με τον δικό του ρυθμό.

Το παιχνίδι είναι η γλώσσα του παιδιού. Η Παιγνιοθεραπεία δημιουργεί έναν ασφαλή χώρο για να ακουστεί αυτή η γλώσσα.

Πηγές & περαιτέρω ενημέρωση

Η Παιγνιοθεραπεία αποτελεί αναγνωρισμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση και βασίζεται στη θεραπευτική αξιοποίηση του παιχνιδιού και της σχέσης παιδιού–θεραπευτή. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Παιγνιοθεραπεία και την επαγγελματική της άσκηση στην Ελλάδα, μπορείτε να επισκεφθείτε την Πανελλήνια Επαγγελματική Ένωση Δραματοθεραπευτών & Παιγνιοθεραπευτών (ΠΕΕΔΠ).